WeAreChangeBelgium

• Delen

donderdag, 12 februari 2009 om 19:05

Door Ellen Van Campenhout, Karen De Bruyn

De nucleaire lobby schiet in actie met een campagne van twee miljoen euro. De bedoeling is een draagvlak te creëren voor kernenergie. Maar vanuit verschillende hoeken weerklinkt kritiek, Greenpeace en Groen! spreken van misleidende argumenten. Onze nationale beleidsvoerders daarentegen schikken zich naar de lobbyisten. Het Nucleair Forum lanceert de campagne in dezelfde periode dat Niras, de Nationale Instelling voor Radioactief Afval en verrijkte Splijtstoffen haar Nationaal Afvalplan voorstelt.

Welke belangengroepen schuilen achter de campagne?

Op het eerste zicht hebben het Nucleair Forum en Niras geen gezamelijke belangen. Het forum beheert de kerncentrales en lobbiet voor de nucleaire industrie. Het Niras is een overheidsbedrijf dat zich met de opslag van radioactief afval bezighoudt. Toch zijn verschillende van hun partners zowel in het Nucleair Forum als in het Afvalplan van Niras vertegenwoordigd.

Het Nucleair Forum investeert twee miljoen euro in de campagne. Dat geld komt van de leden van het forum waaronder twee overheidsbedrijven namelijk SCK, het StudieCentrum voor Kernenergie, en IRE, het Nationaal Instituut voor Radio-Elementen Hierdoor blijkt dat er belastingsgeld naar een pro-nucleairecampagne gaat. Jan De Putte, klimaatverantwoordelijke bij Greenpeace, verduidelijkt dat het SCK 150 000 euro bijdraagt voor de campagnekosten, de andere leden van het forum maakten geen bedrag bekend. Het Franse Suez GDF, het moederbedrijf van Electrabel, neemt het grootste deel van het budget voor de campagne voor haar rekening. Ze vertegenwoordigt de Franse nucleaire lobby.

Het Nationale Afvalplan dat Niras voorlegt, focust op de opslag van afval uit de Belgische centrales. Ze werken al dertig jaar aan dit plan. “Niras is een overheidsbedrijf, maar haar onafhankelijkheid kan men sterk in twijfel trekken”, zegt De Putte. “Via dochteronderneming Belgoprocess is Niras betrokken bij het Nucleair Forum. De controle op de kernafvalproducenten is dus niet onafhankelijk.”

De Putte zegt dat Robert Leclère twee onverenigbare functies bekleedt. Als voorzitter van het Nucleair Forum verdedigt hij de belangen van de nucleaire industrie, maar daarnaast is hij de CEO van Synatom. Synatom is een dochteronderneming van Electrabel waardoor ze automatisch lid is van het Nucleair Forum. Dit is problematisch aangezien ze in opdracht van de overheid het fonds voor de ontmanteling van de kerncentrales beheren. De overheid heeft bovendien een golden share in dit bedrijf en twee vertegenwoordigers in de raad van bestuur. De overheidsinstellingen verdedigen zo privébelangen in de nucleaire industrie.

Wat is het doel van de campagne?

De overheid moet tegen het najaar van 2009 een duidelijk standpunt innemen tegenover kernenergie. Sinds de ramp in Tsjernobyl in 1986 reageerden nationale regeringen met de voorbereiding op een kernuitstap. Ook België nam goede voornemens en in 2003 ontstond een wettelijke regeling omtrent de uitstap. In 2014 moeten de drie kleinste centrales sluiten. Momenteel heeft ons land zeven centrales die goed zijn voor 55 procent van alle electriciteit.

De Belgische politiek trekt zich ondertussen terug en wil een herziening van de wet. De nucleaire industrie reageert met een mediaoffensief om druk uit te oefenen op de beleidsmakers en de publieke opinie. Uit een peiling naar de opinie bij de bevolking blijkt dat 15 procent voor kernenergie is en 15 procent tegen, 70 procent heeft totaal geen standpunt ingenomen over de kwestie. Vooral die groep willen het Nucleair Forum en Niras aanspreken. De campagne moet een draagvlak voor kernenergie creëren. Daarom plant het forum nog twee acties om de druk op onze beleidsvoerders op te voeren. De eerste in juni met de verkiezingen en de tweede in oktober na de zomerpauze voor de regering. Ook Niras vraagt tegen uiterlijk 2010 een principeakkoord over de opslag van radioactief afval in ondergrondse kleilagen. Tegen dan is men trouwens al veertig jaar bezig met onderzoek hiernaar.

Waar ontstaat het protest?

Verschillende verenigingen dienden ondertussen klacht in bij JEP, Jury voor Ethische Praktijken inzake reclame tegen de pro-kernenergiecampagne. Deze klachten zullen dinsdag door de jury behandeld worden. Dan zal duidelijk zijn of de inhoud van de campagne in strijd is met de wettelijke bepalingen inzake de neutraliteit van de boodschap. Tinne Van der Straeten, federaal parlementslid (Groen!) diende een klacht in tegen het Nucleaire Forum, omdat de campagne niet neutraal is. “De campagne is misleidend, omdat ze stelt zowel voor- als tegenargumenten naar voor te schuiven, terwijl het wel degelijk de bedoeling is het publiek voor zich te winnen.” Ook Greenpeace reageert op de campagne. “We zullen correcte informatie verspreiden om de voor- en tegenargumenten op een neutrale manier uit te leggen.”, aldus De Putte.

Minister van Consumentenzaken en Klimaat, Magnette (PS) ontving een klacht van de milieuvereniging 'Respire'. Zij spreken van pure manipulatie. Senator Lambert (SLP) sprak Magnette aan over de inmenging van overheidsbedrijven in de campagne, het SCK en IRE moeten zich terugtrekken. Wat Synatom betreft vindt hij dat de CEO Leclère moet kiezen tussen Synatom of zijn voorzitterschap bij het Nucleair Forum, de twee functies zijn onverenigbaar. Ook de vertegenwoordigers van de overheid in de raad van bestuur van Synatom zijn onaanvaardbaar.

Hoe verdraait het Nucleair Forum de anti-kernenergieargumenten in de campagne?

U bent voor kernenergie want u wilt altijd electriciteit

De voorraad van fossiele brandstoffen is uitputbaar. Ze zijn ook niet overal verkrijgbaar, uranium wordt nauwelijks gedolven in Europa. Volgens het Nucleair Forum zijn ze buiten de weinig stabiele gebieden als het Midden-Oosten en Rusland, ook verkrijgbaar in Canada en Australië. Het forum verzekert dat we er ook nog verschillende eeuwen beroep op kunnen doen. Dat klopt volgens Groen! niet. Volgens hun is er gezien het huidige verbuik nog slechts uranium voorradig voor de komende 60 jaar. Moesten de expansieplannen in China en India ook effectief doorgaan dan zal het uranium nog sneller uitgeput zijn. Het nucleair forum haalt aan dat hernieuwbare energie niet altijd beschikbaar is. Groen! haalt verder nog aan dat ons kerncentralepark verouderd is.

Kernenergie is niet veilig

De kernlobby schat de kans op een ernstige kernramp bij ons bijzonder klein is, maar er is natuurlijk wel een kans. Dit stelt groen!. Ze vinden het ook raar dat als kerncentrales zogezegd veilig genoeg zijn om in Vlaanderen te staan, verzekeringsmaatschappijen de gevolgen van een kernongeval niet dekken.

Greenpeace heeft een jaarkalender gemaakt waarop op elke dag een incident, al dan niet ernstig, staat vermeld. Volgens het nucleair forum is er de laatste jaren veel geïnvesteerd in de veiligheid.Volgens hun zullen de nieuwe reactoren zelfs nog veiliger zijn. Groen! haalt aan dat kerncentrales een doelwit kunnen zijn van terroristische aanvallen. Het Nucleair Forum baart zich daar geen zorgen over omdat ze stelt dat de bewaking van nucleaire installaties hoog is inzake agressie en indringing. Het geeft wel toe dat er incidenten geweest zijn waar activisten binnengedrongen zijn op een terrein, maar verdedigt zich dat deze niet tot aan het eigenlijke nucleaire deel van de centrale konden geraken. Ook Anja Hermans stelde zich vragen bij de veiligheid rond de kerncentrales. Ze heeft een dossier gemaakt waarin ze de mankementen in de veiligheid rond de kerncentrale van Doel aantoonde. Als reactie hierop klaagde Electrabel haar aan.

U bent voor kernenergie want u wilt u kinderen de opwarming van de aarde besparen

Kerncentrales zorgen voor minder CO2 uitstoot dan klassieke gasgestookte centrales. In het totale proces stoten ze een derde CO2 uit van die klassieke centrales. Belgie haalt ongeveer 60% elektriciteit uit kernenergie en toch behoort België tot een van de landen met de hoogste CO2-uitstoot per hoofd en per eenheid BNP. Het kernafvalprobleem is zeer ernstig en onoplosbaar volgens Groen!. Er werden al miljarden geïnvesteerd in het zoeken naar een manier om hoogradioactieve stoffen gedurende een miljoen jaar veilig af te sluiten van de buitenwereld. Het klimaatpanel van de Verenigde Naties stelt vast dat kernenergie geen oplossing voor de klimaatverandering biedt.

Kernenergie is duur

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kregen de grootste wetenschappers van die tijd een blanco cheque om onderzoek te doen naar kernenergie. Moest dit herhaald worden dan zou er volgens Groen! ongetwijfeld ook een nieuwe revolutionaire technologie kunnen ontwikkeld worden die kernenergie overbodig zou maken. Generatoren vervangen of nieuwe kernreactoren bouwen is zeer duur. Electrabel wil de stoomgenerator van Doel 1 vervangen, dat zou zo'n 100 miljoen euro kosten. Doel 1 moet normaal gezien sluiten in 2015. Met dat geld zouden 50 grote windturbines kunnen aangekocht worden.

De prijs van uranium heeft op de vrije markt de voorbije jaren aanzienlijke schommelingen doorgemaakt. Volgens het Nucleair Forum heeft dat weinig gevolgen gehad voor België omdat ze een werken met langetermijnscontracten met Synatom, dat de uranium voorraad beheert.

Tijdens de monopolieperiode van Electrabel kregen de Belgische huishoudens een van de hoogste stroomfacturen van alle OESO-landen.

U bent tegen kernenergie want u denkt aan het verleden

Volgens Groen! is kernenergie onlosmakelijk gelinkt aan de productie van atoomwapens zowel op institutioneel, technisch als historisch vlak. Zo verkocht de Belgische regering tijdens WOII hoogwaardig uranium uit Belgisch Congo aan de VS. Zij maakten er de atoombom mee die in 1945 op Hiroshima viel. Ook de ramp in Tsjernobyl is nog niet uit het geheugen verdwenen.

Bron: http://www.indymedia.be/nl/node/31756