WeAreChangeBelgium

• Delen

dinsdag, 9 december 2008 om 04:01

Interview & Artikel: Habib Reffas

In 2004 haalden Georges Debunne, Jef Sleeckx en Lode Van Outrive 15.000 handtekeningen op voor hun verzoekschrift met de vraag voor een Vlaams referendum over de Europese Grondwet. De campagne 'Onze Zeg/Notre Mot à Dire' is een vervolg op het initiatief en roept op tot mobilisatie. Maar waarom is het streven naar een referendum inzake het Verdrag van Lissabon van belang? Natan Hertogen legt het ons uit.

Wat is de doelstelling van 'Onze Zeg/Notre Mot A Dire'?

Het Verdrag van Lissabon is voor 95% hetzelfde als de Europese Grondwet. Reden genoeg dus om bij de eis van een referendum te blijven. De ondertekenaars van deze nieuwe oproep willen dat de Belgische burgers hun zeg kunnen hebben over deze nieuwe Europese staatshervorming.
Toen bleek dat hier geen gehoor aan gegeven werd, zijn we met de initiatiefnemers de ratificatie op de voet blijven volgen. Onze doelstelling, breed genomen, is bij te dragen tot een open en eerlijk publiek debat rond Europa. In ons land blijft dat teveel achterwege. Nochtans is de EU bijzonder belangrijk in het dagelijks leven van ons allemaal."

Waarom is een referendum zo belangrijk aangezien het verdrag goedgekeurd moet worden door democratisch verkozen vertegenwoordigers?

Voorstanders van het Verdrag van Lissabon klagen wel eens over het gebrek aan betrokkenheid van de doorsnee Europeaan bij het Europese project. Veel politici en academici hebben het trouwens openlijk over het democratisch tekort van de Europese instellingen. Het Franse referendum over de Europese Grondwet vinden we nu juist een schoolvoorbeeld van hoe je hier iets aan kan doen.

Maandenlang hebben honderdduizenden Fransen (en later de Nederlanders en de Ieren) zich beziggehouden met het Europese vraagstuk. Zo’n stevig maatschappelijk debat moet niet geromantiseerd worden, maar we mogen er zeker van zijn dat het aantal Fransen, Nederlanders en Ieren met een gezond inzicht in, en een uitgesproken en beargumenteerde mening over Europa exponentieel is toegenomen. Zo een verrijking voor de democratie wensen wij onze eigen politici ook toe. Bij de komende verkiezingen zullen een merendeel van de Fransen, Nederlanders en Ieren perfect weten waar de Europese kandidaten voor staan.

Ten tijde van de Europese Grondwet kregen we nogal eens het verwijt dat we met ons verzoekschrift voor een referendum de representatieve democratie wilden ondergraven. Sommige sociaal-democratische verkozenen waren daar keihard in. Die kritiek was en is onterecht.

Wanneer we met Onze Zeg sinds een jaar een referendum vragen over het Verdrag van Lissabon, doen we dat niet omdat we ons parlement willen afvoeren. De basisisvraag is voor ons steeds dezelfde: “Welk Europa willen we en hoe kan je dat bereiken”.

Je moet weten dat het Verdrag van Lissabon een rechtstreekse invloed zal hebben op meer dan 80% procent van onze wetgeving. De discussie over deze Europese 'staatshervorming' is voor de Belgische bevolking dus de meest fundamentele van de laatste twintig jaar. Een eventuele splitsing van BHV zal véél minder invloed hebben op het dagelijkse leven van de inwoners van Brussel, Halle en Vilvoorde dan het Verdrag van Lissabon op gans België. Als Europa zo belangrijk is geworden, wordt het tijd dat iedereen daarover zijn of haar zeg kan doen.

Aangezien in ons land de meeste mensen bitterweinig afweten over de EU lijkt een referendum de meest efficiënte en kwalitatieve manier om een democratisch en inhoudelijk debat te organiseren. Het enige wat onze politici moeten aanvaarden is dat je van een open en eerlijk maatschappelijk debat niet de uitslag kan regelen. Daar wringt natuurlijk het schoentje.

Over het Vedrag van Lissabon is letterlijk gezegd dat het 95% hetzelfde is als de verworpen Europese Grondwet. Het enige wat echt verschilt, is dat het onleesbaar opgesteld is om de publieke opinie te omzeilen (verklaringen van Giscard d'Estaing en Karel De Gucht). Frankrijk en Nederland werden afgeraden nog eens een referendum te organiseren, omdat men zeker wist dat de parlementen wél zonder problemen zouden ratificeren. Nu Ierland 'neen' gezegd heeft, zitten de Europese leiders te wachten tot de peilingen weer overhellen naar 'ja' om het verdrag nog eens voor te leggen. Dat is trouwens een truukje dat al met succes toegepast is in Ierland (met het Verdrag van Nice) en Denemarken (met het Verdrag van Maastricht). Ik vind dat allemaal toch heel erg raar. Het debat opentrekken met zinnige en democratische middelen, zoals een referendum, lijkt ons het beste antwoord hierop.

Dus klagen voorstanders van het Verdrag van Lissabon over het gebrek aan betrokkenheid van de doorsnee Europeaan bij het Europese project en worden tegelijkertijd referenda, die juist Europeanen zouden kunnen betrekken, gemeden. Is dit niet tegenstrijdig?

Als het over de Europese Unie gaat, bestaat er een heel wijdverbreide “pensée unique”. De Europese eenmaking wordt al sinds jaar en dag beheerd en gedragen door onderhandelende staten. Door politici en diplomaten dus en niet door de Europese bevolking. Mainstream politici en veel van hun kiezers zijn er heilig van overtuigd dat enkel de regeringen legitiem zijn om te beslissen over het wat, wanneer en hoe van de eenmaking. Dat wordt allemaal beargumenteerd met grote verhalen over het prachtige functioneren van de representatieve democratie. Maar je kan daar toch wat kanttekeningen bij maken. Barones Els Witte bijvoorbeeld, een trouwe sociaal-democrate, wijdt in haar boek 'Politiek & democratie' een heel hoofdstuk aan de manier waarop de partijen die representatieve democratie ondergraven. Je zag dat trouwens heel goed in de parlementaire stemmingen over het Verdrag van Lissabon (dat waren er 9 in België). Zo goed als niemand had dit verdrag doorgenomen. Iedereen volgde gewoon de instructies van de partijhoofdkwartieren op.

Om de controle van nationale regeringen, politici en hun partijen, op de weg die de EU inslaat, te behouden, wordt er nogal eens pijnlijk onkritische of zelfs compleet gekleurde informatie verspreid. De EU van vandaag is daarbij, ook daardoor, helemaal geen sociaal project. Nogmaals, zonder te beweren dat referenda altijd en overal alles oplossen, zie je in het Europees debat toch telkens dat ze gemeden worden. Zogezegd omdat extreem-rechts ze zou manipuleren, zogezegd omdat "je geen 'ja' of 'nee' kan antwoorden op zo een complexe vraag" (parlementairen die hun huiswerk niet maken mogen dat dan wel...), zogezegd ook omdat de CIA tegenstemmen heeft gesponsord (een geval in Ierland),enz. Elk argument is goed. Maar eigenlijk is men gewoon bang dat een referendum, zoals in Frankrijk, Nederland of Ierland, weer eens té goed de mensen aan het denken zou zetten. Men wil kost wat kost dit asociaal en ondemocratisch Europees project doorduwen.

Jullie verspreiden een oproep om donderdag 11 december naar het Schumanplein te trekken. Waarom op 11 december?

Op 11 en 12 december gaat in Brussel de laatste Europese Raad van 2008 door. Dit is de minst bekende, maar allerbelangrijkste EU-instelling. De eerste ministers, buitenlandministers van alle EU-lidstaten en sommige staatshoofden nemen er samen alle grote beslissingen.

Deze keer ligt naast de economische crisis ook het Ierse 'neen' op tafel. Verwacht wordt dat de Europese leiders de Ieren met wat symbolische toegevingen zullen proberen lijmen. Er komt dan een nieuw referendum in de herfst van 2009, waar ze wel 'ja' moeten zeggen tegen Lissabon.

Veel Ieren hebben dat al eens meegemaakt (met het verdrag van Nice) en vinden die aanpak maar niets. Daarom komen er een twintigtal actievoerders van de Ierse 'Peoples Mouvement' protesteren op de top. Met ‘Onze Zeg’ gaan we hen ondersteunen. We vinden dat we als Belgen onze verantwoordelijkheid moeten opnemen wat het Europees debat betreft en zullen ook zorgen voor de logistiek en de ondersteuning van de mensen die in ons land komen protesteren.

s' Avonds om 19 u in de Pianofabriek (Fortstraat 35 A, Sint-Gillis) houden we ook een meeting met sprekers van de drie landen die 'neen 'gestemd hebben.